2021’in En İyi 100 Kriptosu, Beş Yıl Sonra

Beş yıl önce, kripto piyasası bugünküne hiç benzemiyordu. Temmuz 2021'deki en büyük 100 kripto paranın tamamını, şu an nerede olduklarına göre haritaladık. Bulgular, yalnızca 41'inin hâlâ ilk 100 içinde olduğunu ortaya koyuyor. Bu arada, 46 token ilk 100'den düştü ancak hâlâ işlem görüyor ve 13'ü listeden çıkarıldı ya da öldü. 

2021'den Bu Yana Ölen 13 Kripto Projesi

2021'de Top 100 içinde yer alan on üç proje bugün artık aktif değil. Ancak aynı şekilde ölmediler. Bunlardan dördü, Mayıs ayında Terra ile başlayıp Kasım ayında FTX ile biten, 2022’deki yedi aylık bir olaylar zincirinde çöktü. Bu dördünün tamamı 2021’de ilk 40 içindeydi. Bir stablecoin olan BUSD, piyasadan değil düzenleyiciler tarafından kapatıldı ve bu da kademeli olarak askıya alınmasına yol açtı. Diğer iki stablecoin ise peg’ini kaybetti.

İlk 100’den Düşen 46 Kripto Projesi 

Ölen 13’ün ötesinde, 2021’in ilk 100’ündeki diğer 46’sı hâlâ işlem görüyor ancak ilk 100 dışına düşmüş durumda. Temmuz 2021’den bugüne medyan piyasa değeri düşüşleri yaklaşık %93. Aşağıda, en büyük piyasa değerine sahip ilk on tanesi yer alıyor:

İlk 100’den düşen projelerin neredeyse üçte ikisi, yaklaşık %65’i, tek bir kategoriye ait: Layer-1 ve Layer-2 blockchain’ler. Bunlar, 2021 döngüsünün en çok hype’lanan isimleri arasındaydı ve birçoğu o zamanlar “Ethereum killer” olarak konumlandırılıyordu – Tezos, EOS, Neo, Zilliqa, Qtum, Harmony, Klaytn, Fantom – geliştiricilerin üzerinde inşa edeceği zincir olabilmek için rekabet eden alt-L1’ler. Beş yıl sonra, bu rekabetin çoğu daha yeni bir Layer-1 nesli tarafından emildi ve 2021’in amiral gemileri ilk 100’ün dışına kaydı.

Zirvede Kalan 41

Hayatta kalanlar, 2021 hikâyelerinden çok kriptonun altyapısıyla ortak noktaya sahip. Liste, base-layer zincirler (ETH, SOL, TRX), stablecoin’ler ve borsa token’ları tarafından domine ediliyor. Uniswap, Aave ve Maker gibi DeFi blue chip’leri de pozisyonlarını korudu. En büyük iki erken memecoin olan DOGE ve SHIB de öyle.

Çoğunlukla hayatta kalamayanlar ise sektör bahisleriydi: metaverse token’ları, GameFi ve NFT platformları ve 2021’de ilk 100’e giren alternatif layer-1 dalgası.

Sonuç: Yeni Bir İlk 100

Piyasanın yeni yarısı, 5 yıl önce gördüklerimizle karşılaştırıldığında tamamen farklı bir manzara sunuyor. En büyük kayma, stablecoin tarafında: 2021’de zirvede yalnızca 8 stablecoin vardı, şimdi ise 16.. Stablecoin trendi artık açık; on-chain settlement, kriptonun temel kullanım alanlarından biri haline geldi.

Öne çıkan tekil geliş ise, doğrudan #9’dan giren, perpetuals borsası Hyperliquid. Geri kalan yeni gelenler ise daha yeni nesil blockchain’lere (Sui, Aptos, Ton) ve 2021’in ilk 100’ünde hiç var olmayan kategorilere, örneğin AI token’ları ve tokenized real-world assets’e doğru eğiliyor.