Lệnh trừng phạt Iran của Bessent: Thị trường cho rằng tác động hạn chế cho đến khi một ngân hàng lớn bị ảnh hưởng

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã cảnh báo vào thứ Hai rằng bất kỳ ai rửa tiền cho Iran sẽ bị loại khỏi hệ thống USD. Giá dầu giảm, Bitcoin tăng, nhưng chưa có tổ chức nào bị nêu tên.

Những lệnh trừng phạt này hiện vẫn chưa được áp dụng. Trước tiên, Washington sẽ gửi tới từng quốc gia các hạn chót để ngừng các hoạt động đã bị phát hiện.

Thị trường chỉ phản ứng trước cảnh báo, chưa phải hành động thực tế

Giá dầu Brent giảm xuống còn 90.44 USD, trong khi dầu West Texas Intermediate giảm khoảng 2% còn 85.76 USD. Sau hai tuần tăng liên tiếp, các nhà giao dịch đã chốt lời khi giá dầu giảm vào thứ Hai trên toàn thị trường năng lượng.

Ngược lại, giá vàng lại đi lên. Giá vàng giao ngay chạm mức 4,653.23 USD, duy trì gần đỉnh cao nhất trong ba tháng qua. Bitcoin giao dịch quanh mức 78,676 USD, tăng 1.9% trong ngày. Đồng rial của Iran thì giảm kỷ lục, xuống gần 2,020,000 rial đổi một USD.

Bộ Tài chính Mỹ thực sự đã ký những gì?

Chiến dịch có tên là “Operation Economic Outcast” tập trung vào năm lĩnh vực chính: tài sản số, công nghệ, vàng, hàng không và vận tải biển.

Thông báo chỉ vỏn vẹn một trang. Giám đốc OFAC Bradley T. Smith đã ký phê duyệt vào lúc 9:25 sáng giờ miền Đông Hoa Kỳ, có hiệu lực trong ngày.

Đây là lần đầu tiên lĩnh vực crypto của một quốc gia bị chỉ đích danh. Trước đây, Sắc lệnh Hành pháp 13902 từng áp dụng hai lần với dịch vụ tài chính năm 2020 và ngành dầu mỏ năm 2024.

Bất kỳ ai hoạt động trong các lĩnh vực vừa nêu đều có thể bị chặn, dù ở quốc tịch nào hay ở đâu. Tuy nhiên, thứ Hai vừa qua chưa có doanh nghiệp nào bị liệt kê dưới các lĩnh vực mới này.

Crypto cũng đã được đề cập trong các hành động khác cùng ngày. Bộ Tài chính Mỹ chỉ đích danh Ivan Obukhov, một môi giới hoạt động tại UAE cho đội tàu chở dầu “bóng tối” của Iran.

Từ năm 2023, ông này đã xử lý hơn 100 triệu USD thanh toán bằng tiền điện tử, theo thông báo. Số tiền này dùng để giao dịch dầu cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran.

Động thái này nối tiếp một năm bị gây áp lực. Tether đã khóa băng gần 475 triệu USD stablecoin thuộc Ngân hàng Trung ương Iran.

Thử thách thực sự với ngân hàng vẫn còn phía trước

Thông điệp quan trọng nhất của Bessent khá rõ ràng.

“Bất kỳ tổ chức nào giúp rửa tiền cho Iran đều sẽ bị loại khỏi hệ thống USD. Thời gian đang đếm ngược.”

Những tiền lệ trước đó thực tế còn hạn chế. Kho bạc Mỹ duy trì một danh sách công bố gồm các ngân hàng nước ngoài bị cấm giao dịch với tài khoản tại Mỹ. Hiện chỉ có một đơn vị nằm trong danh sách này.

Đó là Ngân hàng Kunlun, một ngân hàng nhỏ ở Tân Cương (Trung Quốc), bị cắt khỏi hệ thống năm 2012. Một trường hợp khác là Ngân hàng Dandong, cấm giao dịch năm 2017 vì liên quan đến Triều Tiên.

Bốn ngân hàng lớn nhất Trung Quốc vẫn chưa từng bị nêu tên. Kể từ tháng 03/2025, Mỹ đã trừng phạt năm nhà máy lọc dầu Trung Quốc, cùng các cảng và công ty vận tải biển liên quan nhưng chưa có ngân hàng nào bị dính lệnh.

Theo ước tính của Bộ Tài chính Mỹ, Trung Quốc hiện vẫn nhập khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran. Khi được hỏi liệu các ngân hàng Trung Quốc có ngoại lệ hay không, ông Bessent khẳng định không loại trừ bất cứ bên nào.

“Nếu các ngân hàng đó tham gia giao dịch và là một phần trong hệ sinh thái biến dầu của Iran thành tiền, thành sự đàn áp, họ đều sẽ là mục tiêu”, CNBC đưa tin dẫn lời ông Bessent.

Bắc Kinh đã phản hồi chỉ trong vài tiếng. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Lâm Kiến, cho rằng trừng phạt chỉ khiến tình hình căng thẳng leo thang. Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến sẽ thăm Washington vào cuối tháng 09. Trong khi đó, Iran cũng tuyên bố đã sẵn sàng đối phó với chiến dịch kinh tế mới từ Mỹ.

🔴 BREAKING: Iran is “fully prepared” for new US sanctions and Washington will not be able to cut off the country’s “financial arteries,” Economy Minister Ali Madanizadeh tells state television. pic.twitter.com/MJzOvux1Ox

— Al Arabiya English (@AlArabiya_Eng) August 24, 2026

Thị trường chỉ thực sự “định giá” mối đe dọa này khi có tên tổ chức cụ thể bị nêu ra.