Sử dụng AI để tạo ảnh? Châu Âu có quy định mới bạn cần tuân thủ

Liên minh châu Âu (EU) đã bắt đầu thực thi các quy tắc minh bạch của Đạo luật AI từ Chủ nhật vừa qua. Các chatbot hoạt động tại khu vực này giờ đây bắt buộc phải thông báo cho người dùng biết họ đang giao tiếp với máy móc, đồng thời những sản phẩm deepfake do AI tạo ra cũng cần được gắn nhãn rõ ràng.

Văn phòng AI của Ủy ban châu Âu cùng các cơ quan quản lý quốc gia cũng lần đầu tiên có quyền thực thi quy định này. Mức phạt cao nhất có thể lên đến 35 triệu euro hoặc 7% doanh thu toàn cầu hàng năm đối với các vi phạm nghiêm trọng nhất.

From 2 August, EU rules require disclosure of the professional use of generative AI if:🔹Content can be mistaken for real people, places, events🔹Text on matters of public interest had no human review🔹User is interacting with a chatbot📷AI Modified-©nejdetduzen/Adobe Stock pic.twitter.com/ERs99hbSKg

— European Parliament (@Europarl_EN) August 2, 2026

Lưu ý: Một người bình thường đăng hình ảnh do AI tạo ra lên tài khoản mạng xã hội cá nhân sẽ không bị phạt theo quy định này của EU. Đạo luật AI không áp dụng cho mục đích cá nhân, phi thương mại. Tuy nhiên, nếu nội dung được sử dụng cho mục đích chuyên nghiệp hay thương mại, ví dụ bởi doanh nghiệp, freelancer hoặc influencer có thu nhập, thì quy tắc sẽ thay đổi.

Những quy định mới của Đạo luật AI tại EU

Ủy ban xác nhận rằng Điều 50, chương minh bạch của luật này, sẽ chính thức áp dụng từ ngày 02/08/2026. Các hệ thống AI tương tác trực tiếp với con người, như chatbot, trợ lý giọng nói và các agent khác, bắt buộc phải thông báo từ đầu rằng đây là máy móc.

Quy định này áp dụng cho bất kỳ bên cung cấp hoặc triển khai hệ thống AI nào tiếp cận người dùng tại châu Âu, bất kể công ty đặt trụ sở ở đâu.

Yêu cầu này không chỉ dừng lại ở cuộc trò chuyện. Người triển khai còn phải gắn nhãn rõ ràng những hình ảnh, âm thanh và video do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa là sản phẩm của trí tuệ nhân tạo. Các văn bản công bố cho cộng đồng cũng cần ghi chú rõ ràng trừ khi đã được biên tập viên con người xem xét và chịu trách nhiệm.

Các công ty sử dụng hệ thống nhận diện cảm xúc hoặc phân loại sinh trắc học phải thông báo cho tất cả những người bị tiếp xúc với hệ thống đó. Theo một hướng dẫn độc lập, các mục đích sáng tạo hoặc châm biếm sẽ có yêu cầu minh bạch nhẹ nhàng hơn.

Một phần nội dung đặc biệt được gia hạn. Những hệ thống AI tạo sinh (generative) đã có trên thị trường được phép đến ngày 02/12/2026 mới phải bổ sung watermark có thể đọc được bằng máy cho các sản phẩm nội dung tổng hợp.

As of today, the use of AI becomes more transparent in the EU.Here’s how EU law makes sure AI works for you, in full openness ↓ pic.twitter.com/tfeQ3vOq9m

— European Commission (@EU_Commission) August 2, 2026

Cơ quan quản lý chính thức có quyền xử phạt

Trước đây, Đạo luật AI chủ yếu dựa vào sự tự giác về tuân thủ. Các nhà cung cấp AI đa năng đã phải tuân thủ những nghĩa vụ về tài liệu và bản quyền từ tháng 08/2025, nhưng Brussels chưa có quyền bắt buộc thực hiện theo luật.

Kể từ Chủ nhật vừa rồi, điều đó đã thay đổi. Văn phòng AI có thể yêu cầu cung cấp tài liệu, kiểm tra trực tiếp các mô hình, ra lệnh biện pháp khắc phục hoặc thu hồi mô hình ra khỏi thị trường EU. Vi phạm về minh bạch có thể bị phạt tới 15 triệu euro hoặc 3% doanh thu toàn cầu.

Mức phạt sẽ tăng mạnh với các hành vi bị cấm, lên tới 35 triệu euro hoặc 7% doanh thu. Thay đổi này được đưa ra khi châu Âu đang thu hút các công ty lớn như Anthropic, những doanh nghiệp mà giờ đây họ sẽ trực tiếp kiểm soát chặt chẽ hơn.

Most of the AI act’s rules come into force today.The EU's #AI act is the world's first law on artificial intelligence. The act aims to ensure that AI systems are safe, ethical and trustworthy.Read more → https://t.co/QFPTYcOZgs pic.twitter.com/doDuyTIasi

— EU Council (@EUCouncil) August 2, 2026

Phần lớn mốc áp dụng được lo ngại đã được lùi lại

Ngày 02/08 từng được xem là thời điểm quan trọng nhất về nghĩa vụ tuân thủ Đạo luật AI của EU. Tuy nhiên, gói sửa đổi Digital Omnibus được ký ngày 08/07 đã lùi lại nhiều quy định về các nghĩa vụ lớn dự kiến áp dụng trong ngày này.

Các hệ thống AI dành cho tuyển dụng, chấm điểm tín dụng và thực thi pháp luật giờ đây được phép lùi hạn tới tháng 12/2027. Những sản phẩm có tích hợp AI mà thuộc diện quản lý như thiết bị y tế có thể hoãn áp dụng đến tháng 08/2028.

Giới lập pháp cho rằng thời gian lùi này là để các tiêu chuẩn kỹ thuật được hoàn thiện hơn. Tuy vậy, nhiều ý kiến chỉ trích cho rằng đây là sự nhượng bộ trước áp lực từ ngành công nghiệp. Các nhà phát triển trên khắp thế giới gần đây cũng ủng hộ mô hình AI mở trước các hạn chế mới được đề xuất.

Những quy định còn lại vẫn rất quan trọng với lĩnh vực crypto. Các bot giao dịch AI, trợ lý hỗ trợ tự động, dự án token sử dụng video quảng bá do AI tạo ra đều phải tuân thủ nghĩa vụ minh bạch này.

Những vụ xử phạt đầu tiên sẽ cho thấy mức độ quyết liệt mà Văn phòng AI sẽ thực hiện với các hành vi vi phạm.