3 quỹ của Citadel tăng mạnh sau khi mua cổ phiếu AI gặp khó khăn từ Situational Awareness

Ba quỹ của Citadel đã ghi nhận lợi nhuận trong tháng 07/2026 sau khi công ty mua lại danh mục cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI) với giá ưu đãi từ Situational Awareness – quỹ phòng hộ đã sụp đổ do cựu nghiên cứu viên OpenAI Leopold Aschenbrenner quản lý.

Quỹ Wellington chủ lực của Ken Griffin đã tăng 5.9% chỉ trong một tháng. Gần như toàn bộ mức tăng đó là nhờ thương vụ mua lại này.

Citadel kiếm nửa năm lợi nhuận chỉ từ một thương vụ

Theo Bloomberg đưa tin, trước khi thương vụ diễn ra, Wellington chỉ tăng 0.45% trong tháng 07/2026. Sau đó, quỹ đã kết tháng ở mức tăng trưởng 5.9%.

CITADEL FUND UP 5.9% IN JULY AFTER SITUATIONAL AWARENESS DEAL: BBG pic.twitter.com/B5VqukPoYA

— Wall St Engine (@wallstengine) August 5, 2026

Mức chênh lệch này là câu chuyện đáng chú ý: Quỹ gần như “đứng yên” trong suốt ba tuần, rồi bất ngờ “bùng nổ” chỉ trong vài ngày.

Để so sánh, Wellington mang về 10.2% lợi nhuận trong cả năm 2025. Riêng tháng 07/2026 đã chiếm hơn một nửa thành quả đó.

Wellington hiện đã lời 12% tính từ đầu năm 2026 – vượt qua thành tích cả năm ngoái dù vẫn còn năm tháng mới hết năm.

Hai quỹ còn lại của Citadel còn ấn tượng hơn. Citadel Equities tăng 14.2% và Tactical Trading đạt 11.1%, theo số liệu chia sẻ với nhà đầu tư.

Citadel took the top two spots in July, with Citadel Equities gaining 14.2% and Tactical Trading up 11.1%Both are now up 27% YTDimage credit: @negligible_cap pic.twitter.com/FijsrZcPrn

— Wall St Engine (@wallstengine) August 5, 2026

Cả hai quỹ hiện đều xấp xỉ mức tăng 27% từ đầu năm đến nay. Trong năm 2025, hai quỹ này lần lượt thu về 14.5% và 18.6%.

Trong khi đó, các đối thủ lại đi ngược xu hướng. Quỹ đầu tư chủ lực của Whale Rock đã giảm 21.7% trong tháng 07/2026, “bay màu” gần nửa thành quả từ đầu 2026 đến nay.

Situational Awareness buộc phải bán tháo

Situational Awareness đã đạt đỉnh gần 45 tỷ USD đầu tháng 07/2026, nhưng chỉ vài tuần sau tài sản chỉ còn khoảng 10 tỷ USD.

Quỹ này sử dụng đòn bẩy tài chính rất lớn, có lúc gấp bốn lần vốn chủ sở hữu – khiến mọi biến động đều bị phóng đại.

Situational Awareness đặt cược vào hạ tầng AI và bán khống phần mềm. Khi cổ phiếu chip và bộ nhớ lao dốc, khoản lỗ nhỏ nhanh chóng trở nên nghiêm trọng.

Những cổ phiếu nắm giữ chính của quỹ mỗi mã đều giảm trên 35% trong tháng đó. Ngay sau đó, Goldman Sachs, JPMorgan Chase và Bank of America yêu cầu bổ sung thêm tài sản đảm bảo.

Quỹ không đáp ứng nổi yêu cầu. Họ đã phải bán toàn bộ danh mục cổ phiếu niêm yết và Citadel đã “nhặt lại” danh mục đòn bẩy này với mức giảm giá khoảng 10%.

Áp lực bán tháo dừng lại. Những cổ phiếu này lập tức tăng trở lại và Citadel đã sở hữu chúng ngay trước đợt phục hồi.

Chiến thuật quen thuộc Griffin áp dụng suốt 20 năm

Điều này thật ra không có gì mới lạ. Tháng 07/2007, Sowood Capital mất một nửa tài sản trị giá 3 tỷ USD chỉ trong chưa đầy một tháng. Citadel lúc đó đã mua lại danh mục này và thắng lớn khi thị trường phục hồi.

Một năm trước đó, Amaranth Advisors sụp đổ vì đặt cược vào khí đốt tự nhiên. Danh mục năng lượng của Amaranth sau đó cũng được Citadel và JPMorgan mua lại.

Kịch bản lặp lại nhiều lần: Griffin luôn kiên nhẫn đợi khi không còn ai có lựa chọn nào khác để bán, rồi chủ động đặt giá mua.

Aschenbrenner, 25 tuổi, đã đạt mức lợi nhuận lên tới 439% đến hết tháng 06/2026 và tổng cộng hơn 1,000% kể từ khi ra mắt vào tháng 07/2024. Quỹ này hiện còn tồn tại nhờ các khoản đầu tư tư nhân, gồm cổ phần trong Anthropic trị giá khoảng 5 tỷ USD.

Citadel đã ghi nhận khoản lợi nhuận này nhưng chưa bán ra cổ phiếu. Sự biến động đã từng “hạ gục” Situational Awareness, giờ đây nằm trong sổ sách của Citadel.

Lợi nhuận quý tới của các công ty AI này trong tháng 08/2026 sẽ cho thấy khoản giảm giá vừa rồi thực sự đáng giá đến đâu.