Vitalik Buterin muốn sao chép thiết kế của Bitcoin để mở rộng quy mô Ethereum

Vitalik Buterin vừa ủng hộ một kế hoạch tái cấu trúc cách Ethereum xử lý các khoản thanh toán đơn giản, bằng cách áp dụng một phương pháp mà Bitcoin đã sử dụng từ năm 2009. Anh đã ghi nhận công lao của các nhà phát triển Bitcoin cho ý tưởng này trên X.

Việc ủng hộ này nhằm giải quyết một vấn đề mà Ethereum đã gặp phải suốt nhiều năm qua. Mỗi khi có một tài khoản mới, hoạt động của mạng lưới lại trở nên nặng nề và tốn tài nguyên hơn.

Tại sao Ethereum ngày càng trở nên nặng nề hơn

Hàng ngàn máy tính khắp thế giới đều lưu trữ bản sao toàn bộ dữ liệu của Ethereum. Những máy này được gọi là node, và mỗi node lưu giữ thông tin về tất cả tài khoản từng được tạo ra. Dữ liệu này không bao giờ bị xóa đi. Một tài khoản chỉ chiếm 100 đến 150 byte, nhưng sẽ tồn tại mãi mãi dù chủ tài khoản có sử dụng hay không.

Buterin từng nhiều lần cảnh báo về vấn đề này. Trong năm 2026, anh liên tục nhấn mạnh rằng điểm nghẽn lớn của Ethereum nằm ở cách mà mạng lưới lưu trữ dữ liệu, chứ không phải ở các sidechain hay lớp bổ sung trên mạng lưới.

Thiết kế của Bitcoin có thể giúp Ethereum như thế nào?

Vào tháng 07/2024, Toni Wahrstatter – một nhà nghiên cứu của Ethereum Foundation – đã đưa ra một giải pháp. Anh áp dụng cách mà Bitcoin xử lý tiền, tức là đếm từng coin riêng lẻ thay vì giữ số dư tài khoản như Ethereum hiện tại.

Bitcoin gọi những coin này là “unspent transaction outputs” (UTXOs). Khi một coin đã được sử dụng, dữ liệu lưu lại chỉ chiếm khoảng 1/3 byte. Hiệu quả thể hiện rõ khi so sánh: Nếu có 1 tỷ tài khoản trên Ethereum, mạng lưới cần tới 150 GB; còn 1 tỷ coin đã tiêu trên Bitcoin chỉ cần khoảng 300 MB.

Bên nhận tiền cũng sẽ có lợi. Hiện tại, họ phải chuẩn bị sẵn ETH (Ethereum’s token) trong ví thì mới nhận được tiền. Theo mô hình mới, khoản thanh toán có thể tự động chi trả phí giao dịch cho chính nó.

Buterin đã bổ sung phần thứ hai vào tháng 01/2024: Anh đề xuất cho phép các máy tính gộp nhiều kiểm tra giao dịch lại thành một gói nhỏ gọn, thay vì truyền từng bản xác minh nặng nề cho mỗi khoản thanh toán.

Tuy nhiên, không phải ai cũng ủng hộ việc học hỏi này. Charles Hoskinson – nhà sáng lập Cardano – đã cáo buộc Ethereum sao chép mô hình quản lý coin của Cardano ngay khi đề xuất này xuất hiện hồi tháng 07/2024.

Buterin khen ngợi các nhà phát triển Bitcoin và định hướng tương lai

Nhà phát triển conall.gwei đã kết hợp hai ý tưởng trên. Người tạo ra block mới sẽ có thể công bố một bản tóm tắt chỉ 128 kB, xử lý hàng loạt thanh toán lớn cùng lúc.

Buterin đã phản hồi trực tiếp cho đề xuất này.

Bitcoiners deserve a lot of credit for pioneering many of these ideas (see Utreexo).But yes, this is what the current proposed Ethereum scaling strategy looks like in action.We want Ethereum to have the best of UTXO-style state, dynamic state, and everything in between,…

— vitalik.eth (@VitalikButerin) August 16, 2026

Dự án Utreexo của Bitcoin, mà Buterin nhắc đến, cho phép máy tính xác minh các coin mà không cần giữ toàn bộ danh sách. Buterin muốn Ethereum vừa giữ được mô hình cũ, vừa áp dụng cách mới để giúp mạng lưới mở rộng mà nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn có thể vận hành node tại nhà. Các bằng chứng nhỏ gọn này (gọi là STARKs) đã được đưa vào lộ trình Lean Ethereum do anh đề xuất, nhưng từng bị tranh cãi về tiến độ vào tháng 07/2024. Buterin cũng khẳng định rằng, việc cân bằng giữa tốc độ, an toàn và phi tập trung cho Ethereum đã được giải quyết triệt để từ đầu năm nay.

Ethereum Foundation vẫn tiếp tục triển khai các thay đổi. Họ đã công bố ưu tiên phát triển giao thức năm 2026 vào tháng 02/2024, rồi chuyển đổi thuật toán mã hóa cốt lõi trong tháng này để đối phó với máy tính lượng tử.

Tuy nhiên, thị trường chưa thực sự phản ứng tích cực với những hướng đi mới này. Hiện tại, ETH được giao dịch quanh mức 1,903 USD, tăng 1.28% trong ngày, nhưng token này vẫn chưa vượt qua mốc 2,000 USD suốt vài tuần qua.

Hiện tại, vẫn chưa có ngày ra mắt chính thức cho bất kỳ đề xuất nào. Do đó, câu hỏi được đặt ra là liệu các đội ngũ phát triển phần mềm Ethereum có lựa chọn triển khai các giải pháp này hay không.