40 nghìn tỷ USD trong vài ngày, lãi suất nợ của Mỹ vượt chi tiêu quốc phòng khi lợi suất đạt mức cao nhất từ năm 2007

Tiền lãi nợ công của Mỹ đã tiêu tốn 1.17 nghìn tỷ USD kể từ tháng 10. Chi phí quốc phòng quốc gia chỉ là 804 tỷ USD. Hiện tại, Washington phải trả nhiều tiền hơn để phục vụ các khoản vay cũ thay vì tài trợ cho quân đội.

Điều này không phải là lần đầu xảy ra. Chi phí lãi vay đã vượt qua chi phí quốc phòng từ năm 2024. Tuy nhiên, điểm khác biệt là tốc độ tăng ngày càng nhanh.

Chi phí lãi vay giờ đã vượt ngân sách Bộ Quốc phòng

Sổ sách hàng tháng của Bộ Tài chính cho thấy sự chênh lệch rõ rệt. Lãi suất trên nợ công đã lên tới 1.17 nghìn tỷ USD kể từ tháng 10. Trong khi đó, chi tiêu quốc phòng chỉ ở mức 804 tỷ USD.

Một cách tính chặt chẽ hơn cũng cho thấy thực trạng tương tự. Nếu loại trừ khoản chính phủ tự chi vào các quỹ tín thác của chính mình, thì chi phí lãi ròng vẫn lên đến 931 tỷ USD.

Chỉ còn chi phí bảo hiểm xã hội và Medicare là cao hơn mức này.

Lịch sử càng cho thấy sự khác biệt rõ nét. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ cho biết lãi ròng đã vượt qua chi phí quốc phòng trong năm tài khoá 2024, với mức chênh 123 tỷ USD trong một năm. Năm nay, mức chênh đã là 127 tỷ USD chỉ sau 10 tháng.

Bản chất nợ công chính là nguyên nhân tạo áp lực. Tổng số nợ vay đã đạt 39.89 nghìn tỷ USD vào ngày 10/08/2025. Chỉ còn 108 tỷ USD nữa sẽ chạm mốc 40 nghìn tỷ USD.

WASHINGTON’S $40 TRILLION DEBT PROBLEMWashington is promising more spending while avoiding politically painful cuts.Trump is pushing a $1.5T military budget, while Democrats campaign on expanded healthcare, education and other programs.Meanwhile, U.S. government debt is…

— *Walter Bloomberg (@DeItaone) August 13, 2026

Chỉ riêng tháng 07, Washington đã thâm hụt tới 432 tỷ USD. Như vậy, số còn lại chỉ bằng khoảng 1/4 của một tháng tồi tệ như thế.

Các cột mốc nợ công kể từ tháng 08/2025. Nguồn: Bộ Tài chính Mỹ, Debt to the Penny

Nợ quốc gia đã tăng thêm 2.89 nghìn tỷ USD chỉ trong 1 năm, tức gần 7.9 tỷ USD mỗi ngày. Ủy ban Kinh tế Chung dự đoán mốc 40 nghìn tỷ USD sẽ bị phá vỡ vào khoảng ngày 31/08/2025.

Tại sao người mua trái phiếu lại yêu cầu lợi suất cao hơn?

Tháng 07 là thời điểm thể hiện rõ xu thế này. Doanh thu thuế đạt 334 tỷ USD. Trong khi đó, chi tiêu lại lên tới 766 tỷ USD.

Nếu so sánh với cùng kỳ năm trước càng thấy rõ sự thay đổi. Chi tiêu đã tăng gần 22% so với tháng 07/2025, còn doanh thu lại giảm khoảng 1%. Thâm hụt tháng đã tăng tới 48%.

Trước đây, thuế quan phần nào giúp giảm bớt gánh nặng. Trong 10 tháng vừa qua, thuế hải quan mang lại 269 tỷ USD. Tuy nhiên, sang tháng 07, do hoàn trả lại thuế nên thu nhập ròng từ nguồn này thậm chí bị âm.

“Tháng 07: Chính phủ Liên bang thu được 334 tỷ USD nhưng chi ra tới 766 tỷ USD, dẫn tới thâm hụt 432 tỷ USD chỉ trong 1 tháng. Đừng thử áp dụng điều này ở nhà,” chia sẻ Charlie Bilello, chiến lược gia trưởng mảng thị trường tại Creative Planning.

Yếu tố thời gian cũng ảnh hưởng. Ngày 01/08 rơi vào cuối tuần, nên khoảng 99 tỷ USD các khoản phúc lợi của tháng 8 đã được chi trả sớm. Nếu điều chỉnh lại, thâm hụt thực tế gần hơn mức 333 tỷ USD.

Tổng thể, năm nay tình hình còn tệ hơn năm trước. Sau 10 tháng, mức thâm hụt đã là 1.80 nghìn tỷ USD, trong khi cả năm tài khoá trước chỉ ở mức 1.78 nghìn tỷ USD.

Nhà đầu tư trái phiếu đã phản ứng bằng cách đòi hỏi lãi suất cao hơn. Kho bạc Mỹ vừa bán thành công 42 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 10 năm vào thứ Tư, với số lượng đặt mua cao hơn 2.53 lần so với lượng chào bán.

Tóm lại, nước Mỹ vẫn dễ dàng bán trái phiếu. Nhà đầu tư vẫn muốn mua nợ công Mỹ, nhưng họ muốn nhận được lãi suất cao hơn để nắm giữ chúng.

Biểu đồ lãi suất chính thức cho thấy sự thay đổi này. Trái phiếu 10 năm chốt phiên thứ Tư ở mức 4.68%. Trái phiếu 30 năm là 5.24%.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ 10 năm và 30 năm. Nguồn: TradingView

Con số 5.24% cho kỳ hạn 30 năm còn mang ý nghĩa lịch sử. Nó đã vượt qua đỉnh năm 2023 là 5.04% và đỉnh năm 2025 là 4.97%. Lần gần nhất lợi suất lên cao như vậy là năm 2007.

Giới kinh tế gọi phần chi phí tăng thêm này là “term premium” – tức phụ phí vì rủi ro thời gian. Hiểu đơn giản, đó là mức bù mà người cho vay đòi hỏi khi phải đợi lâu hơn. Hiện tại, phụ phí này đang liên tục tăng lên.

Lý do nằm ở sự bất ổn. Chủ tịch Fed, Kevin Warsh, đã hạn chế đáng kể việc cung cấp định hướng lãi suất tương lai (forward guidance) – điều mà trước đây Ngân hàng Trung ương Mỹ dùng để thông báo trước các quyết định lãi suất. Không có tín hiệu rõ ràng, giới giao dịch phải định giá rủi ro nhiều hơn.

Ông Warsh vốn rất quen thuộc với giai đoạn này. Ông từng là thành viên Hội đồng Fed từ năm 2006 đến 2011, trải qua cả khủng hoảng tài chính. Ông lên làm Chủ tịch vào tháng 05/2026. Hiện tại, lãi suất kỳ hạn dài đã quay lại mức ông từng đối mặt khi là thành viên ban điều hành.

Bản thân Fed cũng có nhiều ý kiến khác nhau. Fed giữ nguyên lãi suất ở 3.50% đến 3.75% vào ngày 29/07. Tuy nhiên, các thành viên như Beth Hammack, Neel Kashkari và Lorie Logan đều mong muốn tăng thêm 0.25 điểm phần trăm.

Bản thông báo cho biết “Lạm phát vẫn ở mức cao so với mục tiêu 2% của Uỷ ban”. Đáng chú ý, việc giữ nguyên lãi suất trong tháng 07 của Fed lại khiến lãi suất dài hạn tăng lên thay vì hạ nhiệt thị trường. Mô hình này đang xuất hiện trên toàn cầu, khi lợi suất trái phiếu ở nhiều quốc gia cũng tăng lên mức cao nhất từ 2008 đến nay.

Lợi suất trái phiếu cao hơn có ý nghĩa gì với Bitcoin?

Trái phiếu chính phủ Mỹ hiện nay trả lãi rất hấp dẫn và an toàn. Điều này làm giảm sức hút của các tài sản rủi ro hơn.

Trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm mang lại 4.68% với gần như không có rủi ro vỡ nợ. Còn lãi suất điều hành của Fed chỉ ở mức 3.50% đến 3.75%. Vì thế, các nhà đầu tư sẽ có ít động lực hơn để chạy theo các tài sản biến động mạnh.

Bitcoin (BTC) thể hiện rõ tác động. BTC được giao dịch quanh mức 63,502 USD vào thứ Năm, giảm 0.2% trong 24 giờ qua. Hiện tại, mức giá này thấp hơn khoảng 49% so với đỉnh cao nhất vào tháng 10/2025.

Hiệu suất giá Bitcoin. Nguồn: BeInCrypto

Điều này đang tạo ra sự lúng túng cho một lập luận vốn khá quen thuộc. Bitcoin thường được giới thiệu như một công cụ bảo vệ trước tình trạng vay mượn như hiện nay. Thực tế thì đến lúc này, Bitcoin vẫn chưa phát huy được vai trò đó.

Vàng thì ngược lại. Giá vàng đã tăng sau công bố chỉ số CPI trong khi Bitcoin lại không có biến động tương tự, dù cả hai đều chịu ảnh hưởng từ bối cảnh tài chính như nhau.

Lạm phát chỉ đem lại sự “giảm nhẹ” phần nào. Giá cả hàng hóa đã tăng 3.4% trong năm tính đến tháng 07, và lạm phát lõi giảm xuống còn 2.5%. Tuy nhiên, giá năng lượng vẫn cao hơn 14.7% so với cùng kỳ năm ngoái.

Các nhà giao dịch Bitcoin dường như đang chú ý nhiều hơn đến việc thanh khoản chặt chẽ và chính sách của Fed còn nhiều bất định, thay vì câu chuyện nợ dài hạn. Cuộc họp Fed vào tháng 09 sẽ là một thử thách quan trọng tiếp theo. Liệu con số 40,000 tỷ USD có khiến mọi thứ thay đổi hay không vẫn còn bỏ ngỏ.

Read the article at BeInCrypto