Trong nhiều năm, một con số duy nhất luôn được các nhà giao dịch dùng để dự đoán hướng đi của đồng yen Nhật (JPY). Đó là khoảng cách giữa lãi suất Mỹ và lãi suất Nhật. Tuy nhiên, hãng Apollo Global Management cho rằng mối liên hệ này không còn đúng nữa.

Chuyên gia kinh tế trưởng Torsten Slok nhận định giao dịch “carry trade” với đồng yen đã không còn hiệu quả sau tháng 04/2025. Hiện nay, khoản nợ khổng lồ của Nhật mới thực sự điều khiển đồng tiền này.

Tại sao đồng yen Nhật không còn đi theo lãi suất nữa

Trước đây, giao dịch khá đơn giản. Nhà đầu tư nhỏ lẻ vay đồng yen với lãi suất gần 0%. Sau đó họ mua tài sản bằng đô la Mỹ với lãi suất cao hơn, giữ phần chênh lệch này làm lợi nhuận.

Dòng tiền này khiến tỷ giá USD/JPY biến động theo khoảng cách lợi suất. Khi chênh lệch càng lớn, đồng yen càng yếu. Nếu khoảng cách thu hẹp, đồng yen lại mạnh lên.

Biểu đồ của Apollo cho thấy hai chỉ số này cùng biến động suốt từ tháng 01/2021 đến khi “đứt gãy”. Torsten Slok cho biết mối liên hệ này đã tồn tại hàng thập kỷ.

Slok xác định điểm “đứt gãy” bắt đầu từ Ngày Giải phóng, tức khi Mỹ áp dụng hàng loạt mức thuế mới vào 02/04/2025. Thị trường biến động mạnh và giao dịch này không còn sinh lời.

Thực tế rất phũ phàng. Giao dịch carry trade chỉ kiếm được chút lãi mỗi ngày nhưng chỉ một đợt tăng mạnh của đồng yen, mất cả năm lãi coi như tan biến. Vì lo ngại này, nhà giao dịch đã giảm khối lượng giao dịch dù chênh lệch lãi suất vẫn còn lớn.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cũng gây thêm áp lực. Họ duy trì lãi suất chính sách khoảng 1% vào ngày 31/07, với 8 phiếu thuận, 1 phiếu chống. Thành viên Hội đồng quản trị Hajime Takata muốn nâng lên 1.25%.

Lợi suất trái phiếu Nhật tăng khiến giao dịch vay đồng yen kém hấp dẫn hơn. Ý kiến cứng rắn của một thành viên cho thấy phần “lãi chênh” có thể còn thu hẹp nữa.

Khoảng cách lợi suất thu hẹp nhưng đồng yen vẫn giảm giá

Đây chính là lúc quy tắc cũ không còn đúng.

Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm ở mức 4.64% vào ngày 06/08, theo dữ liệu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Cùng ngày, lợi suất trái phiếu Nhật kỳ hạn 10 năm là 2.76%, theo dữ liệu của Bộ Tài chính Nhật.

Lợi suất kỳ hạn 10 năm của Mỹ và Nhật. Nguồn: TradingView

Chênh lệch còn khoảng 1.8%. Biểu đồ của Apollo cho thấy khi các mức thuế được áp dụng, khoảng cách này gần 3 điểm phần trăm.

Lợi suất Mỹ kém lợi thế hơn, lẽ ra đồng yen phải mạnh lên. Nhưng thực tế lại ngược lại.

Đồng yen đã rơi xuống mức khoảng 164 yen đổi 1 USD vào cuối tháng 07, thấp nhất trong 40 năm. Đến thứ Năm, tỷ giá ở khoảng 157.9 yen đổi 1 USD.

Diễn biến tỷ giá USD/JPY. Nguồn: TradingView

Khoản nợ của Nhật Bản là yếu tố chi phối chính

Xem qua ngân sách Nhật Bản, bạn sẽ thấy lý do dễ nhận ra.

Ngân sách năm tài khóa 2026 đã lên tới mức kỷ lục 122.31 nghìn tỷ yen (tương đương 774.5 tỷ USD). Chỉ riêng chi phí trả lãi và gốc nợ là 31.28 nghìn tỷ yen (198.08 tỷ USD), cũng cao nhất từ trước tới nay.

Một chi tiết rất quan trọng là chính phủ hiện giả định mức lãi suất dài hạn lên 3.0%, trong khi năm trước đó chỉ lấy 2.0%. Tokyo đã tính đến việc đi vay đắt đỏ hơn.

Tổng số nợ hiện tại là vô cùng lớn. Theo dữ liệu của Bộ Tài chính Nhật, nợ của chính phủ trung ương đạt 1,343.8 nghìn tỷ yen (8.51 nghìn tỷ USD) vào ngày 31/03. Chỉ cần thay đổi nhỏ về lãi suất cũng đã là số tiền khổng lồ.

Thủ tướng Sanae Takaichi khẳng định kế hoạch vay thêm là hợp lý. Bà cho biết chính sách chi tiêu dựa vào nợ sẽ giúp ngân sách đạt thặng dư lần đầu tiên kể từ năm 1998. Tuy nhiên, Nhật vẫn cần vay thêm 29.58 nghìn tỷ yen (187.3 tỷ USD) mới.

“Điều quan trọng là giao dịch carry trade với đồng yen đã không còn hiệu quả và đồng yen giờ không còn là câu chuyện của lãi suất nữa. Trong khi biến động còn lớn, đồng yen sẽ phụ thuộc vào triển vọng tài chính công của Nhật thay vì chênh lệch lãi suất,” — Torsten Slok, Kinh tế trưởng Apollo, trong bản tin ngày 02/08 của hãng. Xem chi tiết.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất mỗi ngày

Chính phủ đã nhiều lần nỗ lực bảo vệ đồng tiền. Nhật Bản đã mua vào đồng yen vào ngày 30/07 và Washington cũng tham gia hỗ trợ ngay hôm sau.

Kích thước của động thái này hiện vẫn chưa được xác nhận chính thức. Bộ Tài chính Nhật Bản đã công bố rằng không có sự can thiệp nào cho đến hết ngày 29/07. Hoạt động vào ngày 30/07 sẽ được báo cáo trong bản báo cáo hàng tháng tiếp theo, dự kiến phát hành cuối tháng 08, vì vậy con số hiện tại chỉ là ước tính từ thị trường.

Lịch sử cho thấy động thái của Mỹ lần này là cực kỳ hiếm. Lần gần nhất Mỹ mua yên là vào ngày 17/06/1998. Ngân hàng New York Fed đã mua 833 triệu USD khi tỷ giá là 142.21 yên đổi lấy 1 USD (0.90 USD/1 yên). Bản ghi chú bị rò rỉ của Bessent lần này cho rằng số tiền có thể lên tới từ 5 tỷ USD đến 10 tỷ USD.

Ít người kỳ vọng chỉ một lần can thiệp có thể đảo ngược xu hướng.

“Kịch bản chính của thị trường dường như là việc can thiệp này có thể giúp giảm tốc độ mất giá của đồng yên thay vì tạo ra sự đảo chiều lâu dài,” theo ông Vincent Chung, quản lý danh mục đầu tư tại bộ phận thu nhập cố định của T. Rowe Price, chia sẻ với Reuters.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản dự kiến sẽ họp vào các ngày 17 và 18/09. Cho đến lúc đó, diễn biến của đồng yên có thể phụ thuộc nhiều hơn vào tình hình nợ công tại Tokyo thay vì lãi suất trái phiếu của Mỹ.

Read the article at BeInCrypto

Đọc bài viết tại BeInCrypto