Câu chuyện thị trường qua lăng kính niêm yết trên CEX

Các sàn giao dịch tập trung tiếp tục chiếm hơn 88% khối lượng giao dịch crypto và vẫn là trung tâm chính của hoạt động người dùng. Phân tích niêm yết trên CEX cung cấp một trong những tín hiệu rõ ràng nhất về các narrative thị trường mới nổi. Nghiên cứu này xem xét cách ưu tiên của sàn đã thay đổi, những narrative nào tăng hoặc mất động lực và cách hành vi niêm yết phản ánh các dịch chuyển rộng hơn trên thị trường crypto.

Phương pháp luận

Nghiên cứu này dựa trên dữ liệu niêm yết và hủy niêm yết từ CryptoRank, bao gồm 10.110 lần niêm yết token và 4.005 lần hủy niêm yết trên 10 sàn giao dịch tập trung lớn: Binance, Bybit, OKX, Bitget, Gate, MEXC, KuCoin, HTX, Kraken và Crypto.com.

Danh mục. Mỗi token được phân loại theo category/sector của CryptoRank (DeFi, Meme, GameFi, AI, Tokenized Assets, RWA, Stablecoin, Blockchain và các loại khác). Các token không có danh mục xác định, cùng với wrapped và tài sản chưa phân loại, được gộp vào “Khác”.

Phạm vi dữ liệu. Dữ liệu niêm yết được ghi nhận đầy đủ trên cả 10 sàn từ cuối 2022 trở đi. Dữ liệu hủy niêm yết trở nên đáng tin cậy từ 2024, khi 8 trong số 10 sàn bắt đầu báo cáo một cách nhất quán. 

Lưu ý: Đặc biệt, MEXC hầu như không bao giờ báo cáo việc hủy niêm yết, vì vậy sàn này gần như bị loại khỏi phân tích dựa trên dữ liệu hủy niêm yết. 

Ít hype, nhiều ứng dụng: Sự dịch chuyển trong niêm yết năm 2026 

Trong Q2 2026, các sàn chuyển niêm yết sang token hạ tầng blockchain (64 niêm yết) và DeFi (46 niêm yết) thay vì tài sản đầu cơ, phản ánh xu hướng rộng hơn hướng tới các dự án có tính ứng dụng rõ ràng. Tokenized assets, bao gồm cổ phiếu, hàng hóa và tài sản thế giới thực, xếp thứ ba với 42 niêm yết khi sàn tìm cách tiếp cận các công cụ TradFi.

Nguồn: CryptoRank API

Bên dưới bảng xếp hạng đó, phần mang tính đầu cơ của thị trường đã mất đà. Meme và GameFi, hai danh mục định hình chu kỳ hype trước, đều chứng kiến số niêm yết mới giảm dần từng quý so với đỉnh 2024-2025.

Nhìn tổng thể, sự dịch chuyển này cho thấy một thị trường chọn lọc hơn, nơi các sàn nghiêng về dự án gắn với sử dụng thực tế thay vì đầu cơ meme như chu kỳ trước.

Thị phần danh mục niêm yết trên CEX: Năm 2025 vs H1 2026

Thay đổi lớn nhất trong hoạt động niêm yết là sự chuyển dịch sang Tokenized Assets, trở thành danh mục được niêm yết nhiều nhất trong H1 2026. Trong H1 2026, gần cứ 5 token được niêm yết thì có 1 token là tài sản token hóa. Ngược lại, năm 2025, chưa đến 7% số niêm yết là tài sản token hóa. 

Nguồn: CryptoRank API

Đà tăng chủ yếu được thúc đẩy bởi cổ phiếu token hóa. Phần lớn niêm yết mới đến từ một số ít bên phát hành, gồm xStocks, bStocks và thị trường token hóa của Ondo. Đây là một sự chuyển dịch rõ ràng so với các token Meme thống trị chu kỳ trước, khi các sàn ngày càng niêm yết phiên bản token hóa của tài sản tài chính truyền thống.

Niêm yết Meme quay lại mức trước cơn sốt memecoin

Niêm yết memecoin đã giảm 6 quý liên tiếp. Trong Q4 2024 các sàn niêm yết 196 memecoin, nhưng đến Q2 2026 chỉ còn 41 niêm yết mới thuộc danh mục này, tức giảm 79% so với đỉnh. Đây là tổng số theo quý thấp nhất kể từ Q3 2023, trước khi cơn sốt memecoin bắt đầu.

Nguồn: CryptoRank API

Niêm yết GameFi giảm 84% so với đỉnh Q2 2024

GameFi là một trong các narrative niêm yết dẫn dắt suốt 2023 và 2024. Tuy nhiên, số niêm yết trong danh mục này đã giảm 84% so với đỉnh 2 năm trước, chỉ còn 15 niêm yết mới trong Q2 2026. Điều này cho thấy mức độ quan tâm thấp nhất với token GameFi kể từ Q3 2023, khi chỉ có 10 token được niêm yết trên các sàn được phân tích.

Nguồn: CryptoRank API

Bức tranh hủy niêm yết trên CEX 

Số lần hủy niêm yết theo quý đã tăng mạnh trong hai năm qua. Sau khi tăng từ chỉ 67 trong Q1 2024 lên kỷ lục 786 trong Q2 2025, chủ yếu do đợt loại bỏ token hàng loạt của Gate, hoạt động hủy niêm yết đã ổn định ở mức khoảng 400–500 token mỗi quý trong suốt 2026.

Nguồn: CryptoRank API

Các CEX đứng đầu về hủy niêm yết (H1 2026)

Gate dẫn đầu hoạt động hủy niêm yết trên CEX. Sàn này đã loại bỏ 573 token trong H1 2026, chiếm gần 60% tổng số lần hủy niêm yết trên các CEX lớn. Riêng trong Q2 2026, Gate hủy niêm yết 221 token — nhiều hơn tổng số của tất cả các sàn khác được theo dõi. Ngược lại, OKX không hủy niêm yết token nào trong nửa đầu 2026, dù sàn này cũng khá thận trọng trong việc thêm niêm yết mới.

Nguồn: CryptoRank API

Hoạt động hủy niêm yết quyết liệt của Gate bắt đầu trước đỉnh thị trường crypto 2025. Các danh mục sàn cắt giảm nhiều nhất trong 2026 là DeFi, GameFi và Meme — những sector hype của chu kỳ trước.

Các leader chu kỳ trước chiếm đa số trong hủy niêm yết

Nguồn: CryptoRank API

Hủy niêm yết tập trung vào các danh mục từng có nhiều niêm yết nhất trong chu kỳ trước. Trong H1 2026, DeFi là danh mục bị hủy niêm yết nhiều nhất (207), tiếp theo là GameFi (141) và Meme (98). Vị trí dẫn đầu của DeFi phần nào phản ánh việc đây cũng là danh mục được niêm yết nhiều nhất năm 2025.

Các danh mục token bị hủy niêm yết nhiều nhất trong H1 2026

GameFi nổi bật trong số các danh mục hủy niêm yết hàng đầu. Dù niêm yết GameFi mới đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ Q3 2023, sector này vẫn là danh mục bị hủy niêm yết nhiều thứ hai trong H1 2026. Các sàn không chỉ niêm yết ít dự án GameFi hơn – họ còn tích cực loại bỏ cả các dự án hiện có.

Nguồn: CryptoRank API

Các token có vòng đời ngắn nhất trên các CEX lớn

Một số token chỉ tồn tại vài tuần hoặc thậm chí một ngày trước khi bị hủy niêm yết. Bảng dưới đây nêu bật mười token có vòng đời ngắn nhất trên các CEX lớn, được xếp theo số ngày giữa lúc niêm yết và hủy niêm yết. 

Đáng chú ý là danh sách này gần như hoàn toàn gồm các góc mang tính đầu cơ hơn của thị trường: memecoin, NFT và token GameFi, vốn thường ra mắt nhờ hype rồi nhanh chóng phai nhạt. Bitget chiếm một nửa số trường hợp ở đây, dù điều này có lẽ phản ánh tốc độ phản ứng của từng sàn hơn là bản thân các token. Trong vài trường hợp, cùng token đó vẫn được niêm yết lâu hơn nhiều ở nơi khác và chỉ bị gỡ bỏ vài tháng sau trên các sàn khác, hoặc thậm chí vẫn đang giao dịch đến nay.

Niêm yết trên CEX giảm xuống mức thấp nhất kể từ 2023

Trong toàn bộ giai đoạn từ Q1 2024 đến Q2 2026, các sàn gần như luôn niêm yết nhiều token hơn số bị loại bỏ. Chỉ có hai quý mà số hủy niêm yết vượt số niêm yết mới là Q2 2025 và Q2 2026.

Nguồn: CryptoRank API

• Trong Q2 2025, số hủy niêm yết tạm thời vượt số niêm yết sau khi Gate thực hiện một đợt loại bỏ token quy mô lớn. 

• Trong Q2 2026, số niêm yết mới giảm quý thứ hai liên tiếp xuống chỉ còn 351, là tổng số theo quý thấp nhất kể từ Q3 2023.

Danh mục nào bị cắt đầu tiên sau làn sóng niêm yết 2025 

Năm 2025 lập kỷ lục mới về số niêm yết token, với hoạt động đạt đỉnh trong Q3 khi Bitcoin chạm mức all-time high mới. DeFi, Meme và Blockchain là các danh mục được niêm yết nhiều nhất, phản ánh những narrative thống trị thị trường ở đỉnh chu kỳ.

Tính đến giữa 2026, chỉ 6,8% số token đó đã bị hủy niêm yết, dù kết quả khác biệt rõ rệt giữa các danh mục. Các dự án NFT ghi nhận tỷ lệ hủy niêm yết cao nhất, dù danh mục này chỉ chiếm một lượng nhỏ niêm yết năm 2025. Trong số các danh mục có khối lượng niêm yết lớn, token GameFi và Meme đã trải qua tỷ lệ hủy niêm yết cao nhất kể từ đỉnh thị trường 2025.

Kết luận

Niêm yết trên CEX đã bước sang giai đoạn mới. Đợt bùng nổ đạt đỉnh Q3 2025 đã nhường chỗ cho một thị trường chọn lọc hơn: ít token mới hơn, ít đầu cơ hơn và đợt dọn dẹp tích cực các cái tên của chu kỳ trước. Nhưng sự dịch chuyển quan trọng hơn nằm ở nguồn gốc các niêm yết mới. 

Trong hai chu kỳ, pipeline niêm yết chủ yếu được thúc đẩy bởi các token tập trung vào crypto như memecoin, GameFi và DeFi. Năm 2026, lần đầu tiên, loại token tăng trưởng nhanh nhất lại là phiên bản token hóa của RWA, được phát hành bởi một nhóm nhỏ bên chơi. Câu hỏi cho chu kỳ tới là liệu trọng tâm quan tâm đã chuyển dịch vĩnh viễn từ token crypto-first, mang tính đầu cơ sang tokenized assets hay chưa.