Fantom, yüksek performanslı, ölçeklenebilir, güvenli ve directed acyclic graph (DAG) tabanlı bir akıllı sözleşme platformudur. 2018 yılında oluşturulmuştur ve daha eski blockchain platformlarının bazı sınırlamalarının üstesinden gelmek için tasarlanmıştır.
Gerçekten de Fantom savunucuları, Decentralization, Security ve Scalability’den aynı anda yalnızca ikisinin mümkün olduğunu belirten blockchain Scalability Trilemma’sını çözdüğünü iddia etmektedir. Yaratıcılar, güvenlikten veya merkeziyetsizlikten ödün vermeden son derece ölçeklenebilir olduğunu ve saniyede 300.000’in üzerinde işlem gerçekleştirmeyi hedeflediğini belirtmektedir.
FTM’in temel özellikleri nelerdir ve nasıl çalışır?
Fantom, ağı son derece esnek kılan modüler bir şekilde çalışır. Modülerlik ilkesi, Fantom’un çekirdeğinde kullanılan modüler bir konsensüs blockchain katmanı olan Lachesis tarafından mümkün kılınmaktadır. Bu katman tamamen ayrıştırılmış, esnek olup herhangi bir dağıtık deftere bağlanabilir.
Lachesis, aBFT (asynchronous Byzantine Fault Tolerance) konsensüs mekanizmasıdır. aBFT, tartışmasız konsensüs algoritmalarının en yüksek standartlarından biridir. İzin gerektirmeyen, açık bir ortamda dünya genelinde dağıtılmış çok sayıda node’a ölçeklenebilir, yüksek düzeyde merkeziyetsizlik sağlar.
Lachesis’i bu kadar verimli bir algoritma yapan temel özellikleri asenkron olması, bir lidere ihtiyaç duymaması ve Byzantine Fault Tolerant olurken aynı zamanda kesinlik (finality) sağlamasıdır. Özetle bu, komutların farklı zamanlarda işlenebildiği, hiçbir katılımcının diğerinden daha fazla güce sahip olmadığı ve işlemlerin 1–2 saniye içinde onaylandığı anlamına gelir. Ayrıca Byzantine Fault-Tolerant, kötü niyetli davranışlar dahil olmak üzere node’ların üçte birinin hatalı olmasını tolere eder. Validator’ların minimum 1.000.000 FTM stake etmesi gerekir.
Ek olarak, Lachesis, herhangi bir programlama diliyle yazılmış uygulamalara kolayca entegre olacak şekilde tasarlanmıştır. Bu da geliştiricilerin mevcut Ethereum tabanlı dApp’lerini Fantom Opera mainnet’ine hızlıca dağıtarak önemli ölçüde iyileştirilmiş performans ve daha düşük maliyetlerden yararlanabilmeleri anlamına gelir.
Fantom Opera Mainnet, geliştiricilerin decentralized applications inşa etmesine olanak tanıyan güvenli ve hızlı bir ortamdır. Tamamen izin gerektirmez ve open-source’tur ve Fantom’un aBFT konsensüs algoritması tarafından desteklenmektedir. Ethereum Virtual Machine (EVM) ile uyumludur ve Solidity aracılığıyla tam akıllı sözleşme desteği sunar. Bu nedenle, birçok Ethereum tabanlı dApp şu anda Fantom üzerinde bulunmaktadır. Bunlara, exchange likidite havuzu Curve ile kredi ve alım satım hizmetleri sunan yearn.finance dahildir.
Fantom üzerinde inşa edilen herhangi bir ağ veya uygulama diğerlerinden bağımsız kalacaktır. Bu da performansın yüksek kalacağı ve tıkanıklığın sorun olmayacağı anlamına gelir.
Fantom ne için kullanılabilir?
Mainnet’in özellikleri sayesinde Fantom’un potansiyel kullanım alanı oldukça geniştir. Ekip, platformun kamu hizmetleri, akıllı ev sistemleri, sağlık hizmetleri, eğitim, trafik yönetimi, kaynak yönetimi ve çevresel sürdürülebilirlik projeleri gibi birçok sektörde kullanılmasını öngörmektedir.
Halihazırda DeFi uygulamaları açısından Fantom şu alanları desteklemektedir:
- Liquid staking - Kullanıcılar stake edilmiş FTM token’larını DeFi uygulamaları için teminat olarak kullanabilir.
- fMint – Kullanıcılar Fantom üzerinde kripto paralar ve ulusal para birimleri gibi sentetik varlıklar basabilir.
- fLend – Kullanıcılar dijital varlıkları ödünç vererek ve alarak işlem yapabilir ve faiz kazanabilir.
- fTrade – Kullanıcılar, cüzdandan çıkmadan Fantom tabanlı dijital varlıkları alıp satabilir; bu da saklama hizmeti sunmayan, decentralized bir AMM exchange oluşturur.
Son olarak, Fantom Foundation’ın şu anda Fantom’un kullanımıyla ilgili olarak çeşitli ülkeler ve onların hükümetleriyle anlaşmaları bulunmaktadır. Bunlara Pakistan, Tacikistan, Afganistan ve Hindistan dahildir.
FTM nereden satın alınabilir?
Birçok büyük kripto para merkezi ve decentralized borsasında satın alınabilir; listesi burada yer almaktadır.