Solana SOLPrice $ 81.98

Solana, ölçeklenebilir, merkeziyetsiz ve programlanabilir bir blockchaindir. Yerel SOL coin’inin işlem görmesini, ayrıca non-fungible token’lar (NFT’ler) ve SPL token’lar gibi dijital varlıkların transferini mümkün kılar. Solana’nın kurucusu Anatoly Yakovenko, projeyi 2017 yılında, bir kripto para blockchain’inin ölçeklenebilirliğini, merkeziyetsizlikten veya güvenlikten taviz vermeden artırmak amacıyla hayata geçirdi.

SOL’un temel özellikleri nelerdir ve nasıl çalışır?

Solana’nın en büyük rekabet avantajlarından biri, nispeten yüksek işlem hızıdır. Blockchain, sharding olmadan saniyede 50.000’e kadar işlemi destekleyebilir. Solana bunu, zaman damgalı işlemlerle birlikte çalışan proof of stake mutabakat mekanizması aracılığıyla, Proof of History olarak bilinen yöntemle başarır. Bu temelde, bir olayın, örneğin bir işlemin, belirli bir zamanda gerçekleştiğini kanıtlayan tarihsel bir kayıt oluşturduğu anlamına gelir. Solana, bu Proof of History modelini denemeye çalışan ilk ağdır.

Proof of History, merkeziyetsiz bir ağda çalışan bilgisayarlar arasında, hepsinin bunun hakkında iletişim kurmasına ve uzlaşmasına gerek kalmadan zamanı senkron tutmak için tasarlanmıştır. Ağdaki her blok tarafından erişilebilen, işlemlerin tüm kayıtlarını açık bir defterde tutar. Bu, işlemlerin daha hızlı işlenmesine imkân tanıyarak verimliliği en üst düzeye çıkarır ve blockchain üzerinde daha yüksek ölçeklenebilirlik sağlar. Böylece Solana, Ethereum’un rollups ve sidechain’leri ya da Bitcoin’in lightning network’ü gibi herhangi bir layer 2 çözümüne ihtiyaç duymadan, güvenli, ölçeklenebilir ve merkeziyetsiz kalır.

Proof of History, PoH üreticisi tarafından oluşturulan mevcut işlem dizisini hızlı şekilde doğrulamak için tasarlanmış Proof of Stake ile birlikte kullanılır. İşlemleri işleyen ve ağı güvence altına alan bilgisayarlara validator denir. Katılımcılar, validator olmak için kendi SOL’larını stake edebilir veya daha fazla SOL ve işlem ücretlerinin bir yüzdesini kazanma şansı karşılığında token’larını validator’lara delegasyon yoluyla devredebilirler.

Solana’nın konsensüs tercihleri, kripto ekosisteminde tartışmalara yol açmış, bazıları mekaniklerine kuşkuyla yaklaşmıştır. Bir PoW sisteminde, iki bloğun aynı anda doğrulanması olasılığına karşı koymak için geçişler yavaştır ve algoritma esasen bir saat görevi görür. PoS ise güvenilir bir zaman kaynağına sahip değildir ve bloklar gelirken bunların sırasını bilmek zordur. PoH mimarisi, işlemleri ağa girdikleri anda, yani entries olarak, geleneksel blockchain’lerde görüldüğü gibi blok bazında değil, sıralamayı mümkün kılar. Böylece zamanı konusunda uzlaşma sorununu çözerken, saniyede aldığı binlerce işlem için neredeyse anlık finalite de sağlar.

SOL aynı zamanda bir governance token olarak işlev görür. Bu, sahiplerinin, Solana topluluğu tarafından sunulan gelecekteki yükseltmeler ve yönetişim teklifleri üzerinde oy kullanabileceği anlamına gelir.

Solana ne için kullanılabilir?

Ethereum gibi Solana da akıllı kontratlarla etkileşime girebilen programlanabilir bir platformdur. Akıllı kontratlar; DeFi ve NFT pazarlarından, merkeziyetsiz piyangolara ve oyunlara kadar geniş bir yelpazedeki uygulamaları çalıştırır. 

Solana, Solidity üzerinde akıllı kontratlar çalıştıran Ethereum ve diğer EVM-uyumlu zincirlerin aksine, programlama dili olarak Rust kullanır. Rust hâlâ nispeten genç bir dil olsa da, tooling desteği açısından Solidity’nin yıllar ilerisindedir. Hızlı, düşük kaynak tüketimli, çapraz platform çözümler için kullanılabilir ve dilin kendisi, Rust kodu yazmayı Solidity’den daha ergonomik ve kullanımı daha kolay hâle getiren birçok özelliğe sahiptir.

Ağustos 2021 itibarıyla, Solana üzerinde çalışan en popüler uygulamaların çoğu DEX’ler ve lending uygulamalarıdır ve Solana’daki kripto uygulama ekosistemi, milyarlarca dolar değerinde TVL’yi (Total Value Locked) desteklemektedir. Kullanıcıların, örneğin benzer bir Ethereum uygulaması yerine Solana üzerinde çalışan bir uygulamayı tercih etmesinin başlıca nedenlerinden biri, hızların yüksek, tıkanıklığın düşük olması ve bunun sonucunda ücretlerin kayda değer ölçüde daha düşük gerçekleşmesidir.

Serum, Serum Foundation tarafından Solana üzerinde inşa edilmiş, FTX, Alameda Research ve diğer ortaklardan oluşan bir konsorsiyum tarafından kurulan, yüksek hızlı, non-custodial bir DEX örneğidir. DEX, tamamen on-chain bir central limit order book üzerinde çalışır. Borsa, yüksek gas maliyetleri, yavaş işlemler ve merkezileşme gibi mevcut DeFi problemlerini çözmeyi hedeflemektedir.

SOL nereden satın alınabilir?

SOL token’ları, market sekmesinde listelenen tüm CEX ve DEX’lerde mevcuttur.

En popüler seçeneklerden biri Binance’tir, en yüksek SOL/USDT işlem hacmine sahiptir. OKEX ve diğer popüler borsalar da SOL listeler.